ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮಾನುಷ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಎಷ್ಟೋ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು.

ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಕಂದಮ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಡದೆ ಲೈಂಗಿಕ ಬ್ರಹ್ಮ ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ಗಂಡು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆರೋಪಿಗಳು ದೆಹಲಿಯಂತಹ ನಾಗರೀಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಮೇಲ್ಮಧ್ಯಮ ಆಧುನಿಕ ಹೆಣ್ಣನ್ನು, ಆಕೆಯ ಗೆಳೆಯನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಹಿಂಸಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ತೋರಿದರು. ಈ ಅಂಶ ಈಗ ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಅದು ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಘೋರ ದುರಂತವಾದೀತು. ಅದು ಈಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬೇಡ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅರಿವಿನಿಂದ ಎಲ್ಲೋ ಕತ್ತಲೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇಂದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರವೂ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ವರ್ಜ್ಯ. ಸೀಮಿತ, ಆದರೂ ತಮ್ಮ ಆಗ್ರಹವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಭಾವವಿರುವ ಯುವ ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಮನ್ನಣೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಶೋಷಿತರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಧೋಗತಿಗಿಳಿದಿರುವುದೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪರಿತಪಿಸಿ ಜೀನ್ಸ್ ತೊಟ್ಟು ಗೆಳತಿಯರೊಡನೆ ಪಬ್ಬಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ವಕ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಪ್ರಗತಿವಿರೋಧಿಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಡ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಪೈಶಾಚಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವ ಚರ್ಚೆ ನನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಡರ್ಟಿ ಪಿಕ್ಚರ್ ಎನ್ನುವ ಅಸಂಬದ್ಧ ಸಿನೆಮಾದ ನಿರ್ದೇಶಕ, “”ನಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಹಾಗೂ (ಅಸಹ್ಯಕರ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥದ) ಹಾಡುಗಳು ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು. I take great offense” ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.

ಕಲೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೋ ಸಮಾಜ ಕಲೆಯನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೋ ಎನ್ನುವುದು ಪುರಾತನವಾದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ. ಇದು ಜಡ್ಡು ಹಿಡಿದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಹೊರಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಟಂಗ್ ಟ್ವಿಸ್ಟರ್ ರೀತಿ. ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಂಡಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಿಡುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತಲೆಕೆಟ್ಟು ಕಂಡವರನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಪಾತಕಿಗಳು ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಸರಳವಾಗಿ ಕೇಳ್ತೇವೆ ಅವ್ರಿಗೆಲ್ಲಿಂದ ಸಿಗುತ್ತೆ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಗನ್ನು ಅಂತ. ಬಹುಶಃ ಅವರೂ ಅಷ್ಟೇ ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಕೇಳಬಹುದು, ನಿಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪೊಲೀಸು ಇಲ್ಲವೇ ಎಂದು.

ಅದಿರಲಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರೋಣ. ಡರ್ಟಿ ಸಿನೆಮಾದ ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನು ಗೇಲಿಯ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರೂ ಆತನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಾನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಿನೆಮಾ ಎಷ್ಟೇ ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿರಲಿ, ಕೆಟ್ಟ ಅಭಿರುಚಿಯದಾಗಿರಲಿ ಅದೆಂದಿಗೂ ಬದುಕಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಒಂದು ಸಿನೆಮಾವನ್ನ ನೋಡಿ ಅದು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ನಿರ್ದೇಶನ ಕೀಳು ಅಭಿರುಚಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದ ಸ್ಟಾರುಗಳ ಮಂದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಹೀನಾಯ ಕೃತ್ಯಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಿನೆಮಾಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಡರ್ಟಿ ಪಿಕ್ಚರ್ ಅಲ್ಲ ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಾನಹರಣ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡೀತು.

ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಓಘದಲ್ಲೇ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬೇಕು. ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿದರೂ, ಪ್ಯಾಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಚೇಳು, ಏಡಿ ಮೊದಲಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೂ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾವಂತಿಕೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಬಗೆದು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗೆ (ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಜ್ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಎಂದು ಓದಿಕೊಂಡರೆ ನೀವು ಬುದ್ಧಿವಂತರು)‌ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರೂ ಜನರು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಜನರಿಗೆ ಥಿಯೇಟರಿನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳುವ ಯೋಜನೆ ಯಾವ ತಲೆಗೆ ಬಂತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಗಣಪತಿಯ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಯಲಾಟಗಳಿದ್ದಂತೆ ಇವತ್ತು ಯಾವ ಸಿನೆಮಾ ಆದರೂ ಶುರುವಾಗುವುದು ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟು, ಗುಟ್ಕಾ, ಜರ್ದಾಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪದಿಂದ ಹಾಗೂ ಕೆಮ್ಮು, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗಳಂತಹ ಉಗ್ರ ರೋಗಗಳ ಅತ್ಯುಗ್ರ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲವೇ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಗೆ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದೋ ಸಹಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ಅಸಹನೀಯವೆನಿಸುವ ಕಿರಿಕಿರಿ ಇನ್ನೊಂದಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿವೇಶ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಭಾವ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪಾತ್ರದ ಕೈಲಿ ಸಿಗರೇಟು ಕಂಡೊಡನೆ “”ಧೂಮಪಾನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ” ಎಂಬ ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ರಾಚುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ “ಎಚ್ಚರಿಕೆ’ ಫಲಕ ತೀವ್ರ ಉಪದ್ರವ ನೀಡಿದ್ದು ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡುವಾಗ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಯಮವಿಲ್ಲದೆ ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದಂತೆಯೇ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಂದು ಸಿಗರೇಟು ಬೂದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಿಗರೇಟಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿ (ಇವರೋ ಅಥವಾ ಮತ್ಯಾರು ಇದನ್ನು ನಿಯಮ ಮಾಡಿರುವರೋ ಅವರು)ಯ ಬಲವಂತದ ಒಬಿಚುವರಿ!

ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪಾತ್ರ ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿದ ಅಂತ ತಾನು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತನಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತ ಪಾತ್ರದ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ಇರುತ್ತದಾ? ಅದು ಹೋಗಲಿ, ಕೀಳು ಅಭಿರುಚಿಯ “ಅಡ್ಡಾ’ಪ್ರೇಮಿಗಳ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮರೆಯುವ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ಇರುತ್ತದಾ?‌

ನನ್ನ ಕೋರಿಕೆ ಇಷ್ಟೇ, ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸಿಗರೇಟು ಬಂದಾಗ ಮಹಾ ಪ್ರಭುಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕವನ್ನು ತೋರಿದಂತೆಯೇ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಅವಹೇಳನಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರಿಕೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಹಾಡು ಬಂದಾಗಲೂ “ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ” ಎಂದು ತೋರಿಸಿಬಿಡಿ.

ತಲೆ ಹೃದಯದೊಡಗೂಡಿ ಸಿನೆಮಾ

ಸಿನೆಮಾಗಳು  ಟೈಮ್ ವೇಸ್ಟು ಎಂಬ ನಿಲುವಿನಿಂದ, ಸಿನೆಮಾಗಳು ಗ್ಲಾಮರ್ ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಪದ ಕೂಸುಗಳಂತೆ ಕಂಡು, ಸಿನೆಮಾ ಮನರಂಜನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಸಿನೆಮಾ ಗಂಭೀರ ಕಲೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ತಲೆಯಿಂದ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಹೃದಯವೂ ಜೊತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಹೆಣ್ಣಿಲ್ಲದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾಡು ಯಾವನಿಗೊತ್ತು?

ಪರಮಾತ್ಮ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮ, paramatma kannada movie ಪರಮಾತ್ಮ ನೋಡಿದ ತರುವಾಯ ಸಿನೆಮಾ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿಯೇ “ಯಾವನಿಗೊತ್ತು…” ಎಂದು ಉಡಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಬಿಡಬಹುದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವೇ ಭಟ್ಟರು ತಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಮೋಶನ್ ಗಾಗಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಲುಗಳ ಕೆಮರಾದೆದುರು “ಒಂದು ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾ ಹಾಡುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲರ್ ಟ್ಯೂನ್ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯ್ತು” ಎಂದಂತೆ ಸಿನಿಮಾದ ಪೋಸ್ಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಕೊಲೆಟ್ ಕಲರ್ ಬಳಸಿರುವುದೇ ಸಿನೆಮಾ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವಂತಹ ಅನಲಿಸಿಸ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಬಿಡಬಹುದಿತ್ತು.

ಸಿನೆಮಾ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಏನೆಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಾನು ಸಿನೆಮಾ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಶೇಖರ್ ಪೂರ್ಣ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಲು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತೇನೆ.
ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ

ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮುಖ ನನ್ನದಲ್ಲ!

ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ವರ್ತನೆ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ; ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವುದು ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿ. ನಾವು ಅದೆಷ್ಟೇ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೂ ಸಹ ಅಗೋಚರವಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಗತಿಗಳು ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಚರ್ಯೆ ಎನ್ನುವುದೇ ತೊಡಕಿನ ಸಂಗತಿ..  ನಾವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇ ಅನುಕರಣೆಯಿಂದ. ತೊದಲನ್ನಾಡುತ್ತ ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಳಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುವುದರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಅನುಕರಣೆಯಿಂದಲೇ ಕಲಿಯುವುದು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ, ನಾವು ಓದುವ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಕೇಳುವ ಹಾಡುಗಳು, ಮಾತುಗಳು, ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಘಟನೆಗಳು, ನೋಡುವ ಸಿನೆಮಾ, ಧಾರಾವಾಹಿ, ಟಿವಿ  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಇವೆಲ್ಲವೂ ತುಂಬಾ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಷಯವಾದ `ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ’ಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾದರೂ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ನಾನು ಒಂದು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬಯಸುವೆ: ಅದು ಸಿನೆಮಾ.

ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು (ವಿಶ್ಯುಯಲ್ಸ್) ನಮ್ಮ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಅಂತರಂಗದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕವೇ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ನಾವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಕೇಳುವಾಗ, ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಕನಸುವಾಗ ಅವೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ `ಅಂತಃಚಕ್ಷು’ವಿನ ಎದುರಿನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಗೆ ಓಲಾಡುವ ಸುಂದರವಾದ ಹುಡುಗಿಯ ಮುಂಗುರುಳು ಎಂದೊಡನೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಣ್ಣೆದುರು ಆ ದೃಶ್ಯ ಮೂಡಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಅಡಗಿದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಆಕರವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲರ `ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನಾನು’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಂಧವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಎದುರಿನ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ನಾಗರ ಹಾವೊಂದನ್ನು ನೋಡಿದಿರಿ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದು ವಾಸ್ತವ. ಅಲ್ಲಿ ಹಾವು ಇದೆ ಅದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿದಿರಿ. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಕನಸಿನಲ್ಲಿನಾಗರಹಾವೊಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸುಪ್ತವಾದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೋ ಭಾವಕ್ಕೆ, ಅನುಭವಕ್ಕೆ, ಆಲೋಚನೆಗೆ, ಅಡಗಿದ ಕಾಮನೆಗೆ, ತಪ್ತತೆಗೆ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ಆ ನಾಗರಹಾವು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ತವಾದ ಭಾವನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಈ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಈಗ ನಮಗೆ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿಶ್ಯುಯಲ್ಸ್ ಪಾತ್ರ ನಮ್ಮ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಆಲೋಚನೆ, ಗ್ರಹಿಕೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವಾಯಿತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವೆ. ಮುಂದುವರೆದು ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬರೋಣ. ನಮ್ಮ ಒಳಮನಸ್ಸಿನ ಕರೆನ್ಸಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಈ ದೃಶ್ನಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿರುವ ಈ ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಏರುವ ರೈಲು ಬಂಡಿ ಹೊಗೆಯುಗುಳುತ್ತ ಧಡಧಡ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತ ಹತ್ತಿರ ಬರುವುದು; ನಿರ್ಜನವಾದ ಪರ್ವತದ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ ಏರಿ ಬರುವುದು; ಜನನಿಬಿಡ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದ ಫುಟ್ ಪಾತಿನಲ್ಲಿ ಕುಡುಕನೊಬ್ಬ ಮೈಮರೆತು ಬಿದ್ದಿರುವುದು; ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಿಳೀ ಟೈಲ್ಸ್ ಹೊದ್ದ ನೆಲ, ಬಿಳಿ ಬೆಡ್ ಶೀಟು; ಬಿಳಿ ಏಪ್ರನ್ ತೊಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡದ ವಿಜ್ಞಾನಿ; ಶುಭ್ರ ಬಿಳುಪಿನ ಹಿಮಾಲಯ; ಬಿಳಿ ಬೆಳಕು ಹೀಗೆ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಮನಸ್ಸು ಪೋಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತು ಒದಗಿಸುವ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ.

ಈ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು ಸರಬರಾಜಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಿನೆಮಾ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡ ತೊಡಗಿದೆ. ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ, ಅದರ ಹಂಗಿನಲ್ಲೇ ಅರಳಿದ, ಅದಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾದ, ಹೊರ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅನೇಕ ಮಾದರಿಯ ಸೆಲ್ಯುಲಾಯ್ಡ್ ಜಗತ್ತುಗಳು ದಿನೇ ದಿನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ರಿಚರ್ಡ್ ಅಟೆನ್ ಬರೋ ನ ಗಾಂಧಿ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ನೆನೆದ ಕೂಡಲೆ ನೆನಪಾಗುವ ಮುಖ ಬೆನ್ ಕಿಂನ್ಸ್ಲೆಯದೇ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಎಂದೊಡನೆ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಆಗಿನ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ವಿಡಿಯೋ ಕೆಮರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಜನರಿರುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳೇ.

ಸಿನೆಮಾಗಳು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದನ್ನಂತೂ ಕಂಡುಕೊಂಡೆವು. ಇನ್ನು ಈ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಉಪಯೋಗವಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಗಳಿವೆಯೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಸಿನೆಮಾಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ದೃಶ್ಯಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಲಾಭವೇ ಹೆಚ್ಚು. ನಾವು ಎಂದೂ ನೋಡಿರದ, ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳ, ಜನಗಳ, ವಸ್ತುಗಳ, ಅನುಭಗಳ ಕುರಿತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಅನುಭವ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ, ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವು ಪೂರಕವಾಗಿ ಒದಗಿಬರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಎಂದೊಡನೆಯೇ ನಮಗೆ ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ ಗುಂಡಗಿನ, ಬಹುಪಾಲು ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ನೀಲಿ ಗೋಳವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಗ್ರಹದ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಸುಳಿಯುತ್ತದೆ.  ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೈತ್ಯ ಹಡಗು ಎಂದರೆ ಜೇಮ್ಸ್ ಕೆಮರೂನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಟೈಟಾನಿಕ್ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳೇ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಧಾವಿಸಿಬರುತ್ತವೆ. ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ, ಈ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಹೊಂದಿ ಬರುವಂಥವು. ತುಂಬಾ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವವು. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ನಾವು ಅವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಸಿನೆಮಾ, ದೂರದರ್ಶನದ ಅತಿಯಾದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗೆಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ನಾವು ಯಾವುದೋ ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಗೆ, ಯಾವುದೋ ಸುಪ್ತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಗುಲಾಮರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವಾ ಎನ್ನುವ ಆತಂಕವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತಲೆಯಿರಿಸಿ ನೀವು ಮಲಗಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರೆಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ಒದಗಿಬರುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ನೀವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಮಡಲಲ್ಲಿ ತಲೆ ಇಟ್ಟುಮಲಗಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿರಲಾರಿರಿ. ಮಲಗಿದ ನಿಮಗೆ ತಾಯಿಯ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗು, ಆಕೆಯ ಮುಖ, ಮುದುರಿಕೊಂಡಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳು, ಮೇಲೆ ತಿರುಗುವ ಸೀಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನು ಇವಿಷ್ಟು ಕಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳೇ ಒದಗಿಬಂದರೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ first hand ಅನುಭವವನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೀರೆಂದು ಅರ್ಥ. ಬದಲಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೋ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಪಂಡರಿಭಾಯಿಯವರ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಅಳುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತೆಂದರೆ ಸೆಲ್ಯುಲಾಯ್ಡ್ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭಾವ ದಾಢವಾಗಿ ಆಗಿದೆಯೆಂದೇ ಅರ್ಥ. ನೀವು ಅತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಸಿನೆಮಾಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಟವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ. ಅವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಯಾವ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ. ಆ ಸಂಗತಿಯ ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಒದಗಿ ಬರುವ ಸುಪ್ತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ.

ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಅವಮಾನವಾದಾಗ, ಪ್ರಚಂಡವಾದ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಏನನ್ನೋ ಮಾಡುವ ಹುರುಪು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ವಿರಹದಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವಾಗ, ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೋ ಕಾಯುವಾಗ, ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಳಿಗೆಯ ಸಾಲು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹರಿದಾಡುವಾಗ- ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯ ಅತಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸಹ ಈ ಸೆಲ್ಯುಲಾಯ್ಡ್ ಜಗತ್ತಿನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ನುಗ್ಗಿ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಯಾವುದೋ ಸ್ಥಾಪಿತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಗುಲಾಮರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಲೋಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ನಾವು? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?‌ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡಲೇ ಬಾರದು, ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದ ವಿವೇಕದಿಂದ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ. ಆದಷ್ಟು ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ನಾವು ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಹೊರಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ಎಚ್ಚರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸುಪ್ತವಾಗಿಯೇ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುವ ಇಂತಹ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಅಬ್ಬರದಿಂದ ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಅವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಅರಿವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದರೂ ಸಾಕು ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.